Natur Cymru

Rhifyn 17

Darllenwch ymhellach...

Ymwelydd annisgwyl yng Nghasnewydd

Mae titwod barfog wedi nythu am y tro cyntaf yng Nghymru, gan arwain at dorri tir newydd mewn un warchodfa arbennig. Ond y peth diddorol a doniol am hyn, ys dywed Tony Pickup, yw eu bod wedi ymgartrefu yn y math anghywir o gorsle, sef un a gafodd ei gynllunio’n arbennig ar gyfer adar y bwn. A yw natur yn cael hwyl am ein pen?

Crynodeb

Rydym yma gyda’n gilydd: pobl a natur ym Moelyci

Pan fu cymuned leol yn ddigon dewr i gymryd rheolaeth fferm fynydd dair blynedd yn ôl, roedd yn gyfle gwych nid yn unig i ddiogelu ecoleg cyfoethog y fferm, o odidogrwydd y rhos uchel i’r llu o gynefinoedd eraill, ond hefyd i sefydlu cyfres newydd o gyd-berthnasau dynol, yr ecoleg dynol. Mae Canolfan Amgylchedd fywiog wedi tyfu allan o ddiddordebau a safbwyntiau gwahanol garfannau. Mae JOHN HAROLD yn rhoi profiad personol y siwrne anodd ond gwerth chweil y bu pobl a natur yn cyd-deithio arni ym Moelyci.

Yn ôl i'r brig

Madfallod y twyni – yn ôl yng Nghymru ac wrth eu boddau

Mae gan Gymru enghreifftiau gwych o’r cynefin twyni tywod y mae madfallod y twyni yn ei hoffi, felly roedd yn dipyn o golled pan ddiflannodd yr anifail hardd yma o’r tir ryw hanner can mlynedd yn ôl. Er mwyn unioni’r cam, dychwelwyd madfallod y twyni i Feirionnydd ddeng mlynedd yn ôl, gyda chanlyniadau annisgwyl a chyffrous. Rydym yn dechrau dod i wybod llawer mwy am yr ymlusgiad prin hwn, a pham ei fod mor gartrefol yng Nghymru, fel y sonia GRAHAM WILLIAMS.

Yn ôl i'r brig

Dolydd Sir Fynwy

Ar un adeg roedd dolydd llawn blodau yn gefndir cyfarwydd a hyfryd i fywyd cefn gwlad. Ond maent wedi dioddef gan reolaeth glaswelltir dwys, a’u gobaith gorau yn awr yw tirfeddianwyr sy’n hoff o natur. Mae grŵp mawr ac amrywiol o bobl sy’n byw yn Sir Fynwy wedi dangos pa mor foddhaus y gall fod i weithio gyda’i gilydd i ddiogelu’r cynefin gwych hwn, fel y mae CAROLINE HOWARD a DIANA BEVAN yn ei adrodd.

Yn ôl i'r brig

Amser dathlu’r ffwlbart

Mae “ffureta” am rywbeth yn awgrymu busnesa’n ddi-baid yn chwilio am rywbeth diddorol, sy’n dwyn i gof y daliwr cwnignod bach sionc o’r un enw. Ond mae ei bartner yn y gwyllt, sydd mor agos yn eneteg fel bod y ddau yn paru â’i gilydd, yn cael tipyn llai o sylw, er bod ganddo reddfau llym a sgiliau fel heliwr a rheibiwr. Gyda chyn lleied o gathod mawr yn rhan o’n ffawna, dylem ymfalchio yn y “gath ffowls” sydd wedi goroesi mewn llefydd anghysbell yng Nghymru i ymledu ar draws Prydain, fel y mae KATE WILLIAMSON a JOHNNY BIRKS yn egluro.

Yn ôl i'r brig

Adennill paradwys Caeau Aberleri

Yn aml mae draenio amaethyddol a chynlluniau “gwella” tir a oedd yn ymladd yn erbyn cwrs natur wedi dwyn enillion digon pitw o ran cynhyrchiant amaethyddol ar gostau uchel i fioamrywiaeth. Ond mae’n bosibl bod y cyfnod o golli cynefin diddiwedd yn dod i ben. Diolch i lawer o chwys llafur, mae natur wedi ymateb i wrthdroi’n rhannol un cynllun o’r fath. Mae MIKE BAILEY’n disgrifio sut y mae un grŵp o gaeau yn dod yn baradwys i fywyd gwyllt.

Yn ôl i'r brig

Natur Cymru

Materion ymarferol wrth reoli coedlannau ym Mharc Cenedlaethol Eryri

Mae coedwigoedd llydanddail yn un o'r cynefinoess mwyaf gwerthfawr o fewn Parc Cenedlaethol Eryri ond maen nhw wedi dioddef rhywfaint o ddirywiad yn y gorffennol. Maw Awdurdod y Parc am sicrhau nid yn unig bod arwynebedd y coedwigoedd hyn yn cynyddu ond bod eu cyflwr hefyd yn gwella drwy reolaeth briodol. Er bod cynllyniau amaeth amgylcheddol a chytundebau eraill yn helpu cyflawni hyn, daw cyfle weithiau i'r Awdurdod ddangos ei ymrwymiad i'rnod yma drwy brynu coetir ac ymgymryd â'r gwaith rheolaeth ei hunan. Mae EFAN MILNER yn disgrifio enghraifft o hyn yng Nghoed Abergwynant, ar aber y Fawddach.

Yn ôl i'r brig

Achub Coed Gwent: sut helpodd pobl Casnewydd i achub coedwig hynafol fwyaf Cymru

Ym mis Mai 2005 ymddangosodd arwyddion “Ar Werth” mawr yng nghoedwig Coed Gwent. Yma mae RORY FRANCIS a JON WINDER yn egluro beth ddigwyddodd nesaf, a sut y bu i Coed Cadw brynu darn sylweddol o goetir hynafol mwyaf Cymru.

Yn ôl i'r brig

Gwylio môr wenoliaid Ynys Llanddwyn

Mae hanes cadwraeth yng Nghymru yn ddarlun o hanes bywyd gwyllt, ac mae'r straeon amdanyn nhw yn aml yn hynod ac yn adlewyrchu adweddau diddorol ar ein cymdeithas. Yma mae RICHARD FARMER yn disgrifio ychydig o hanes un o'r safleoedd Cymreig – y bobl a'r adar – a fu unwaith yn amlwg yn hanes yr RSPB.

Yn ôl i'r brig