Natur Cymru

Rhifyn 33

Gorchwyl galed - achub y byd rhag y newid yn yr hinsawdd

Daeth mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd yn bwnc gwleidyddiaeth Uwchgynhadledd y Byd ar lefel uchel. A oes gan bobl gyffredin unrhyw ran i’w chwarae yn hyn? Aeth grŵp o Gymru allan i geisio dylanwadu ar y gwleidyddion. VICKY MOLLER sy’n adrodd sut y bu mamau, tadau a phlantos o Gymru yn siarad â’r rhai sy’n trafod cytundeb y byd.

Crynodeb

Hafod cheese label: Sam Holden

Ffermio gyda'r grean

Yn hanesyddol, sgîl-gynhyrchion penderfyniadau ffermio roddodd fodd i’r cynefinoedd mwyaf gwerthfawr i fywyd gwyllt. Ffenomen ddiweddar yw ffermio sy’n gallu cael gwared ar fywyd gwyllt a defnyddio tir fel stoc fwyd i broses ddiwydiannol. O ganlyniad, mae cadwraeth natur wedi mabwysiadu dulliau gwarcheidiol i gadw pocedi a darnau o gynefin, ac wedi cael ei wahanu oddi wrth ffermio. Mae PATRICK HOLDEN, Cyfarwyddwr Cymdeithas y Pridd, yn dadlau bod y gwahanu hwn yn afiach, ac mae’r hyn sydd angen yw agwedd gynaliadwy at ffermio a all foddhau anghenion bwyd a natur.

Yn ôl i'r brig

Dwarf willow Salix herbacea: Ray Woods

Achub mynydd! Cynefin dan fygythiad

Mae’r rhostiroedd mynydd ar gopaon ein mynyddoedd uchaf yn gynefin prin a gwerthfawr, sydd wedi cael pob math o ddynodiadau cadwraeth. Ond nid oes yr un ohonynt yn gallu atal newid y cor-rostir hudolus hwn yn laswelltir asid sy’n dlawd mewn bywyd gwyllt, yn bennaf o ganlyniad i bwysau pori. BARBARA JONES sy’n apelio ar i rywbeth gael ei wneud..

Yn ôl i'r brig

Dyfi Biosphere landscape: Dafydd Fryer

Biosffer Dyfi

Ar ôl pum mlynedd o waith caled dyfarnwyd eleni bod ardal Bro Ddyfi yn haeddu statws rhyngwladol fel Biosffer - gan adlewyrchu’r dyhead lleol i blethu addysg, datblygiad a chadwraeth amgylcheddol o fewn un ardal ddaearyddol. Cafodd darn o’r ardal ei ddynodi’n Fiosffer nôl yn y 1970au ond daeth cyfle i gael ail-wynt a dechreuad newydd. Biosffer Bro Ddyfi yw’r unig ardal o’r fath yng Nghymru, ac mae bellach yn perthyn i rwydwaith helaeth o ardaloedd tebyg drwy’r byd. HELEN HOWELLS sy'n egluro'r cefndir a'r cynlluniau.

Yn ôl i'r brig

Small copper butterfly: © Richard Becker www.richardbecker.co.uk

Ymhell o'r talcen caled - myfyrdodau ar weithio i fywyd gwyllt Cymru

Yn ddiweddar symudodd JULIAN BRANSCOMBE ei deulu o Went i Ynysoedd yr Orkney. Mae’n gyfrannwr cyson i’r cylchgrawn hwn, ac wedi ysgrifennu am y bygythiad i wastadeddau Gwent, adfer natur yng Nghomin Wyeswood a bywyd gwyllt a chymunedau lleol maes glo De Cymru. Yma, gyda’r fantais o edrych ar y sefyllfa o bellter, mae’n ystyried y bygythiadau y mae bywyd gwyllt yn eu hwynebu a’r gwaith sydd gan yr Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt i fynd i’r afael ag ef.

Yn ôl i'r brig

Wild flowers at Dow Corning: WTA Amy Mulkern

Mewn busnes gyda natur

Mae’n bosibl fod tirwedd Cymru wedi talu pris am ei gorffennol diwydiannol, ond mae yna arwyddion fod agweddau’n newid er gwell, medd AMY MULKERN, Bywyd Gwyllt.Cymraeg bywyd gwyllt partneriaethau Rheolwr

Yn ôl i'r brig

Hydropower: Mandy Marsh

Model gwledig - cymunedau'n dangos dyfeisgarwch

Mae Green Valleys, prosiect ym Mannau Brycheiniog sy’n cael ei redeg gan bobl leol, yn dod â buddiannau i gymunedau lleol a’u hamgylchedd, fel y mae GARETH ELLIS yn egluro.

Yn ôl i'r brig

Birdsong at dawn: Gaynor Ainscough

Bywyd gwyllt i blant

Mae BRIAN MACDONALD wedi bod yn trefnu gweithgareddau bywyd gwyllt dros y tair blynedd ddiwethaf, i rannu gwerthfawrogiad o’r bywyd gwyllt yn ei gynefin ym Meirionnydd gydag ymwelwyr o bob oed, yn arbennig plant. Mae’r darnau o’i ddyddiadur yn rhoi blas o’r digwyddiadau hyn.

Yn ôl i'r brig